Varis şikâyeti olan hastaların başvurması gereken uzmanlık alanı girişimsel radyoloji ve kalp ve damar cerrahisidir. Bu branşlar, toplardamar hastalıklarının tanı ve tedavisinde yetkili olup varis tedavisini de kapsamaktadır.
Bazı durumlarda dermatoloji veya radyoloji uzmanları da varis tedavisinde rol alabilir. Özellikle skleroterapi veya lazer uygulamaları multidisipliner bir yaklaşımla gerçekleştirilebilir.
Doğru doktora başvurmak, varislerin ilerlemesini durdurmak ve komplikasyonları önlemek açısından önemlidir. Erken dönemde başvuran hastalarda tedavi daha kısa sürede, daha etkili sonuçlarla tamamlanabilir.
Varis Tedavisinde Neden Görüntüleme Çok Önemlidir?
Varis tedavisinin başarılı olması için sorunun kaynağını doğru tespit etmek şart. Sadece dışarıdan görünen damarlara bakmak yeterli değil. Asıl sorun genellikle yüzeyin altındaki ana damarlarda bulunan ve kanın geri kaçmasına neden olan bozuk kapakçıklar (reflü).
İşte burada Renkli Dupleks Ultrasonografi devreye giriyor. Bu özel ultrason, damarların haritasını çıkarmamızı, hangi damarda ne kadar kaçak olduğunu görmemizi, kan akışını detaylı incelememizi ve pıhtı olup olmadığını kontrol etmemizi sağlıyor. Doğru teşhis ve etkili bir tedavi planı için bu görüntüleme hayati önem taşıyor. Modern tedavilerin çoğu da zaten bu ultrason görüntülemesi eşliğinde yapılıyor.
Girişimsel Radyolog Kimdir?
Girişimsel Radyologlar, tıp fakültesi ve ardından Radyoloji (tıbbi görüntüleme) uzmanlık eğitimini tamamladıktan sonra, bu görüntüleme yöntemlerini (ultrason, röntgen, tomografi, MR) kullanarak ameliyatsız tedavi yöntemleri uygulama konusunda ileri düzeyde eğitim almış uzman doktorlardır.
Onların temel uzmanlık alanı, vücudun içini detaylı bir şekilde görmeyi sağlayan görüntüleme teknolojileridir. Bu teknolojileri sadece hastalıkları teşhis etmek için değil aynı zamanda tedaviyi yönlendirmek ve gerçekleştirmek için de kullanırlar. İğne deliğinden girerek veya çok küçük kesilerle birçok hastalığı tedavi etme becerisine sahiptirler.
Girişimsel Radyologların Varis Teşhisindeki Rolü Nedir?
Girişimsel Radyologlar, görüntüleme konusundaki derin bilgileri sayesinde varis teşhisinde kilit bir role sahiptir. Renkli Dupleks Ultrason incelemesini bizzat yaparak veya bu konuda deneyimli teknisyenlerle çalışarak damarlarınızın detaylı bir analizini yaparlar.
Ultrasonla hangi damarların genişlediğini, hangi kapakçıkların ne kadar kaçırdığını (reflü derecesini), kanın tam olarak nerede ve nasıl göllendiğini, derin damarlarınızın sağlıklı olup olmadığını (DVT var mı?) net bir şekilde saptarlar. Bu detaylı haritalama, tedavinin başarısı için olmazsa olmazdır. Görüntüleri yorumlama ve sorunun kaynağını tam olarak anlama konusundaki uzmanlıkları, doğru tedavi planının temelini oluşturur.
Girişimsel Radyologlar Varisleri Nasıl Tedavi Eder?
Girişimsel Radyologların asıl gücü, varisleri modern, ameliyatsız ve görüntüleme eşliğinde yapılan minimal invaziv yöntemlerle tedavi etmeleridir. Bu yöntemler sayesinde hastalar daha konforlu bir tedavi süreci geçirir ve günlük hayatlarına hızla dönebilirler. En sık kullandıkları yöntemler şunlardır;
- Endovenöz Ablasyon (Lazer EVLA veya Radyofrekans RFA): Bu yöntemde ultrason rehberliğinde sorunlu ana damarın (genellikle bacak içindeki büyük safen veni) içine iğne deliğinden ince bir kateter (lazer fiberi veya radyofrekans kateteri) yerleştirilir. Yine ultrasonla her aşaması kontrol edilerek, lazer veya radyofrekans enerjisiyle damar içeriden ısıtılarak kapatılır ve kan akışı sağlıklı damarlara yönlendirilir. İşlem lokal anestezi ile yapılır ve genellikle 30-60 dakika sürer.
- Ultrason Eşliğinde Köpük Skleroterapi: Özellikle ablasyon sonrası kalan yan dallar, daha küçük varisler veya kıvrımlı damarlar için kullanılır. Özel bir ilacın köpürtülmüş hali, ultrason rehberliğinde doğrudan hedef damara enjekte edilir. Ultrason, köpüğün doğru damara verildiğinden ve çevreye yayılmadığından emin olmayı sağlar.
- Damar Yapıştırıcısı (Siyanoakrilat Tutkal): Daha yeni bir tekniktir. Yine ultrason eşliğinde kateterle damar içine tıbbi bir yapıştırıcı verilerek sorunlu damar anında kapatılır.
Neden Varis Tedavisi İçin Girişimsel Radyolog Tercih Edilmelidir?
Modern varis tedavisinin temelini oluşturan ultrasonografi ve bu görüntüleme eşliğinde yapılan minimal invaziv işlemler, Girişimsel Radyologların ana uzmanlık alanıdır. İşte bu nedenle varis tedavisinde sıkça tercih edilirler;
- Görüntüleme Uzmanlığı: Hem teşhiste (ultrason) hem de tedavide (ultrason eşliğinde işlemler) görüntülemeyi en etkin kullanan uzmanlardır. Bu tedavinin doğruluğunu ve güvenliğini en üst düzeye çıkarır.
- Minimal İnvaziv Tekniklerde Yetkinlik: Eğitimleri ve pratikleri tamamen bu tür ameliyatsız, küçük kesilerle veya iğne deliğinden yapılan tedavilere odaklıdır. Lazer, radyofrekans, köpük tedavisi gibi yöntemlerde yüksek deneyime sahiptirler.
- Yüksek Başarı Oranları: Görüntüleme eşliğinde yapılan bu modern tedaviler, doğru uygulandığında varislerin ve altta yatan nedenin tedavisinde çok yüksek başarı oranlarına sahiptir.
- Hasta Konforu: İşlemler genellikle lokal anestezi ile yapılır, ağrı minimaldir, hastanede yatış gerektirmez ve hastalar çok kısa sürede normal aktivitelerine dönebilirler.
Tedavi Süreci Genellikle Nasıldır?
Bir Girişimsel Radyologa başvurduğunuzda süreç genellikle şöyle işler;
- Muayene ve Değerlendirme: Doktorunuz şikayetlerinizi dinler, bacaklarınızı muayene eder.
- Renkli Dupleks Ultrason: Damarlarınızın detaylı ultrason incelemesi yapılır ve sorunun kaynağı tam olarak belirlenir.
- Tedavi Planı: Ultrason sonucuna göre size en uygun tedavi yöntemi (lazer, radyofrekans, köpük vb.) veya yöntemleri anlatılır.
- Tedavi Seansı: Planlanan tedavi, genellikle klinik veya hastane ortamında lokal anestezi ile gerçekleştirilir. İşlem süresi yönteme göre değişmekle birlikte genellikle 1 saati geçmez.
- İşlem Sonrası: İşlemden hemen sonra yürüyerek evinize dönebilirsiniz. Doktorunuzun önerilerine (varis çorabı giyme, yürüyüş yapma gibi) uymanız istenir.
- Kontrol: Belirli bir süre sonra kontrol muayenesi ve gerekirse ek ultrason incelemesi yapılır.
Hangi Doktorlar Varislerle İlgilenebilir?
Elbette varislerle ilgilenen başka uzmanlık dalları da vardır. Ancak modern, görüntüleme eşliğinde minimal invaziv tedavi odaklı yaklaşımla karşılaştırıldığında rolleri farklılaşabilir.
- Kalp ve Damar Cerrahları: Tüm damar sisteminin cerrahi tedavisi konusunda eğitimlidirler. Minimal invaziv yöntemleri uygulasalar da özellikle klasik varis ameliyatı (stripping) gibi cerrahi gerektiren durumlarda veya çok karmaşık vakalarda daha ön planda olabilirler.
- Flebologlar: Özellikle toplardamar hastalıklarına odaklanmış hekimlerdir ve minimal invaziv tedaviler yapabilirler, ancak eğitim geçmişleri ve görüntüleme konusundaki uzmanlıkları Girişimsel Radyologlardan farklı olabilir.
- Dermatologlar: Daha çok yüzeyel kılcal damarlar (örümcek damarlar) ve varise bağlı cilt sorunları ile ilgilenirler. Büyük varislerin veya altta yatan reflünün tedavisi genellikle alanları dışındadır.
- Aile Hekimleri: İlk değerlendirme, öneriler ve doğru uzmana yönlendirme konusunda önemli bir role sahiptirler.
Prof. Dr. Uğur Özkan, 1975 yılında Adana’da doğmuş ve 1998 yılında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olmuştur. Aynı üniversitede Radyoloji Anabilim Dalı’nda uzmanlık eğitimini tamamladıktan sonra, 2004 yılında Başkent Üniversitesi Adana Hastanesi Girişimsel Radyoloji Bölümü’nde görev almıştır. 2010 yılında doçent, 2022 yılında profesör unvanını alan Dr. Özkan, Ocak 2025 itibarıyla Özel Medline Adana Hastanesi’nde hastalarına hizmet vermektedir.
Prof. Dr. Özkan, girişimsel radyoloji alanında geniş klinik deneyime sahip olup, damar hastalıklarının tanı ve tedavisi, varis ve venöz yetmezlik, arteriyel tıkanıklıklar, venöz trombozlar ve tümörlerin ameliyatsız tedavileri (TARE, TAKE, RFA, MWA, kriyoablasyon) konularında uzmanlaşmıştır. Modern görüntüleme teknikleriyle hastalarına minimal invaziv, güvenli ve etkili çözümler sunmaktadır.
