Varis, bacak toplardamarlarının genişleyip cilt yüzeyine belirgin hale gelmesiyle oluşan, hem estetik hem de sağlık açısından tedavi edilmesi gereken bir damar hastalığıdır. Uzun süre ayakta kalma, genetik yatkınlık, gebelik ve hareketsiz yaşam en önemli nedenleri arasındadır.
Modern girişimsel radyoloji teknikleri sayesinde varis tedavisi artık ameliyatsız, izsiz ve ağrısız şekilde yapılabilmektedir.
1. Muayene ve Damar Haritalama
Tedavi süreci, girişimsel radyoloji uzmanı tarafından yapılan detaylı ultrason (Doppler USG) incelemesiyle başlar.
Bu inceleme, damar içindeki kan akımını ve yetmezlik seviyesini ortaya koyar.
Bacak damarları özel görüntüleme teknikleriyle haritalandırılır ve hangi damarların tedavi edilmesi gerektiği netleştirilir.
2. Kişiye Özel Tedavi Planlaması
Her hastanın damar yapısı farklı olduğu için tedavi planı kişiye özel hazırlanır.
Planlama yapılırken şu faktörler dikkate alınır:
- Varisin tipi (yüzeyel, derin, kılcal),
- Damar yetmezliğinin derecesi,
- Estetik beklenti ve yaşam tarzı.
Gerekirse farklı tedavi yöntemleri kombine edilerek en etkili sonuç hedeflenir.
3. Girişimsel Radyolojik Tedavi Yöntemleri
- a) Endovenöz Lazer Ablasyon (EVLA)
Toplardamar içine yerleştirilen lazer probu sayesinde damarın iç duvarı ısı ile kapatılır. İşlem lokal anesteziyle yapılır, 30–40 dakika sürer ve cerrahi kesi gerekmez.
- b) Radyofrekans Ablasyon (RFA)
Lazerle benzer prensipte çalışır, ancak damar duvarı özel radyo dalgalarıyla kapatılır. Ağrısız, hızlı ve güvenli bir yöntemdir.
- c) Skleroterapi (Köpük veya Likit Yöntem)
İnce damarlar içine özel sklerozan ilaç enjekte edilerek damarın kapanması sağlanır. Kılcal ve estetik varislerin tedavisinde etkilidir.
- d) Yapıştırıcı (Glue) Tedavisi
Toplardamar içine damar kapatıcı medikal yapıştırıcı enjekte edilir. Isı kullanılmadığı için ağrısızdır, anesteziye gerek yoktur ve hasta aynı gün ayağa kalkabilir.
4. İşlem Öncesi Hazırlık
Tedavi öncesi hastaya özel basınç çorap ölçüsü belirlenir.
Kan sulandırıcı ilaçlar geçici olarak kesilir.
İşlem günü hasta tok şekilde gelir ve çoğu zaman aynı gün evine döner.
5. İşlem Uygulaması
İşlemler genellikle lokal anestezi altında, ultrason rehberliğinde yapılır.
Her adım gerçek zamanlı olarak görüntülenir.
Cerrahi kesi, dikiş veya uzun süreli pansuman gerektirmez.
Hasta işlemden hemen sonra yürüyebilir.
6. İşlem Sonrası Dönem
Hasta birkaç saat içinde günlük yaşamına dönebilir.
Hafif kızarıklık veya gerginlik hissi birkaç gün içinde kaybolur.
Ağır egzersiz ve sauna-banyo gibi aktiviteler 5–7 gün ertelenmelidir.
7. Kontrol ve Takip
İlk kontrol genellikle işlemden 1 hafta sonra yapılır.
Ultrason ile tedavi edilen damarların kapanma durumu değerlendirilir.
Gerekirse kalan küçük varis damarlarına skleroterapi uygulanabilir.
Uzun vadeli takiplerde damar sağlığı düzenli olarak izlenir.
8. Girişimsel Yöntemlerin Avantajları
- Ameliyat gerektirmez.
- İzsiz, ağrısız ve dikişsizdir.
- Aynı gün taburculuk mümkündür.
- İşe dönüş süresi son derece kısadır.
- Estetik görünüm hızla düzelir.
- Başarı oranı %95’in üzerindedir.
9. Varisten Korunma ve Yaşam Önerileri
- Uzun süre ayakta kalmamaya veya bacak bacak üstüne atmamaya özen gösterin.
- Düzenli yürüyüş yapın, ideal kilonuzu koruyun.
- Günlük su tüketimini artırın.
- Uçak yolculuklarında veya uzun oturma sürelerinde aralıklı olarak bacaklarınızı hareket ettirin.
- Gerektiğinde koruyucu varis çorabı kullanın.
Girişimsel radyoloji ile yapılan varis tedavileri, klasik cerrahiye göre çok daha konforlu, hızlı ve güvenlidir.
Amaç yalnızca estetik bir görünüm sağlamak değil; bacak sağlığını korumak, ağrı ve ödemi kalıcı olarak ortadan kaldırmaktır.