Varis, damar içindeki basıncın artması ve ciltte dolaşımın bozulması nedeniyle sıklıkla kaşıntı yapar. Bu durum, özellikle akşam saatlerinde ve uzun süre ayakta kalındığında daha belirgin hale gelir.
Varise bağlı kaşıntı genellikle ciltte kuruluk ve renk değişikliği ile birlikte seyreder. İlerleyen vakalarda egzama benzeri döküntüler ve ciltte sertleşme de görülebilir.
Kaşıntıyı azaltmak için düzenli varis çorabı kullanımı, bacakların yüksekte tutulması ve nemlendirici kremlerden yararlanılması önerilir. Bu yöntemler dolaşımı destekler ve semptomları hafifletir.
Kalıcı çözüm için ise varis tedavisinin yapılması gerekir. Lazer, skleroterapi veya cerrahi yöntemlerle problemli damarlar ortadan kaldırıldığında kaşıntı şikâyeti de tamamen kaybolur.
Varisler Gerçekten Kaşıntı Yapar mı?
Evet, bu sorunun yanıtı net bir şekilde evet. Bacaklardaki kaşıntı hissi, varislerin ve onun altında yatan damar yetmezliğinin oldukça yaygın bir belirtisidir. Bu sadece sizin kişisel gözleminiz değil tıp dünyasının da kabul ettiği bir gerçektir. Varisli damarların bulunduğu bölgede kaşıntı hissetmeniz, altta yatan damar sorununun bir işareti olabilir.
Varisli Bacaklarda Kaşıntı Neden Başlar?
Sağlıklı bacak damarlarımızda kanın kalbe doğru akmasını sağlayan minik kapakçıklar bulunur. Varis oluştuğunda bu kapakçıklar görevini tam yapamaz hale gelir. Kan etkili bir şekilde yukarı pompalanamaz ve özellikle bacakların alt kısımlarında birikmeye başlar. Kanın bu şekilde göllenmesi damar içindeki basıncı artırır. İşte kaşıntının temel tetikleyicisi bu bozulan kan dolaşımı ve artan basınçtır.
Damar Dışına Sızan Sıvı Nasıl Kaşıntı Yapar?
Damarların içindeki basınç artınca, zamanla damar duvarları zayıflar ve küçük miktarlarda sıvı sızdırmaya başlar. Bu sıvı ve içindeki bazı maddeler cilt altına yayılır. Vücudumuz bunu bir sorun olarak algılar ve o bölgede hafif bir iltihabi tepki başlatır. Bu tepki sırasında “histamin” gibi bazı kimyasallar salınır. İşte bu kimyasallar ciltteki sinir uçlarını uyararak kaşıntı hissine neden olur.
Cilt Kuruluğunun Varis Kaynaklı Kaşıntı ile İlgisi Nedir?
Bozulan kan dolaşımı sadece damarları değil cildin sağlığını da etkiler. Cilde yeterince oksijen ve besin gitmeyebilir, cildin doğal nem dengesi bozulabilir. Sonuç olarak cilt kurur ve pul pul dökülebilir. Kuru bir cilt zaten kaşıntıya eğilimlidir. Varisli bölgedeki bu kuruluk, iltihaplanmaya bağlı kaşıntıyı daha da kötüleştirebilir. Bu yüzden cildi nemli tutmak kaşıntıyı azaltmada yardımcı olur.
Staz Dermatiti Varis Kaynaklı Kaşıntı Anlamına mı Gelir?
Staz dermatiti ya da diğer adıyla venöz egzama, tam olarak varis nedeniyle bozulan kan dolaşımının cilt üzerindeki etkisidir. Genellikle ayak bileği çevresinde başlar. Ciltte kızarıklık, kahverengi lekelenmeler, kuruluk, pullanma ve zamanla kalınlaşma gibi değişiklikler görülür. Bu durumun en öne çıkan ve rahatsız edici belirtisi şiddetli kaşıntıdır. Yani evet, varisli bacaklardaki kaşıntı çoğu zaman staz dermatitinin bir parçasıdır veya başlangıcıdır.
Varis Kaynaklı Kaşıntı Ciddi Bir Sorun mudur?
Kaşıntı bazen hafif olabilir ama bazen gerçekten günlük hayatı etkileyecek kadar şiddetlenebilir. Uyku kalitesini bozabilir, işe veya aktivitelere odaklanmayı zorlaştırabilir. Ancak kaşıntının asıl önemi, sadece geçici bir rahatsızlık olmamasıdır. Özellikle ciltte renk değişikliği, kuruluk gibi başka belirtilerle birlikteyse, bu kaşıntı altta yatan damar sorununun ciddiye alınması gerektiğini gösteren bir uyarı işaretidir.
Kaşıntı Varis Hastalığının İlerlediğini mi Gösterir?
Çoğu durumda evet. Kaşıntının yeni başlaması veya şiddetinin artması, genellikle altta yatan venöz yetmezliğin ilerlediğine işaret eder. Eğer kaşıntıya staz dermatitinin diğer belirtileri de eşlik ediyorsa, bu durum hastalığın artık basit bir varis aşamasından daha ileri bir safhaya geçtiğini gösterebilir. Bu ilerlemiş durum iyileşmesi çok zor olan bacak yaralarının yani venöz ülserlerin oluşma riskini artırır.
Kaşıntılı Varisleri Kaşımak Neden Riskli?
Kaşımak o anlık bir rahatlama verse de aslında durumu kötüleştirebilir. Varisli bölgedeki cilt zaten kan dolaşımı bozukluğu nedeniyle hassaslaşmış ve zayıflamıştır. Şiddetli kaşıma cildi kolayca tahriş eder, çizer ve hatta küçük yaralar açılmasına neden olabilir. Bu yaralar mikropların giriş kapısıdır ve enfeksiyon riskini artırır. Daha da kötüsü, kaşımayla açılan küçük bir yara bile, iyileşmeyen bir venöz ülsere dönüşebilir.
Varise Bağlı Kaşıntı Daha Çok Kimlerde Görülür?
Varisler ve buna bağlı şikayetler kadınlarda erkeklere göre daha sık rapor edilir. Hormonal faktörlerin bunda bir rolü olduğu düşünülmektedir. Ayrıca yaş ilerledikçe hem varis görülme sıklığı hem de buna bağlı kaşıntı riski artar. Diğer risk faktörleri arasında fazla kilolu olmak, gebelik, uzun süre ayakta durmayı veya oturmayı gerektiren meslekler, hareketsiz yaşam tarzı ve ailede varis öyküsü bulunması sayılabilir.
Varis Kaynaklı Kaşıntı İçin Evde Ne Yapılabilir?
Kendi kendinize alabileceğiniz bazı önlemler kaşıntıyı ve diğer şikayetleri hafifletebilir. Fırsat buldukça bacaklarınızı kalp seviyesinden yukarıda tutmak kanın geri dönüşünü kolaylaştırır. Düzenli olarak yürüyüş gibi bacak kaslarını çalıştıran hafif egzersizler yapmak faydalıdır. Uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçının. Ayrıca cildinizi düzenli olarak nemlendirmek, kuruluğa bağlı kaşıntıyı azaltmada çok önemlidir. Kokusuz ve yoğun nemlendiricileri tercih edebilirsiniz.
Varis Çorabı Kaşıntı İçin Faydalı mıdır?
Evet, varis çorapları kaşıntı dahil birçok varis şikayetinin yönetiminde çok önemlidir. Bu çoraplar bacaklara dışarıdan kontrollü bir basınç uygulayarak damarları destekler ve kanın yukarı doğru akışına yardımcı olur. Şişliği azaltır ve damar içindeki basıncı düşürür. Bu durum dolaylı olarak ciltteki sızıntıyı ve iltihaplanmayı azaltarak kaşıntının hafiflemesine yardımcı olabilir. Doktorunuzun önerdiği basınç ve boyuttaki çorabı düzenli kullanmak gerekir.
Varis Kaynaklı Kaşıntı İçin Hangi Tıbbi Tedaviler Var?
Evde alınan önlemler ve varis çorabı yetersiz kalırsa, doktorunuz tıbbi tedaviler önerebilir. Ciltteki staz dermatiti ve kaşıntıyı kontrol altına almak için kortizon içeren kremler veya merhemler reçete edilebilir. Eğer ciltte enfeksiyon gelişirse antibiyotik tedavisi gerekebilir. Ancak kaşıntının kalıcı çözümü genellikle altta yatan varis sorununu tedavi etmekten geçer. Bunun için lazer (EVLA), radyofrekans (RFA) gibi yöntemlerle damarın içeriden kapatılması veya skleroterapi (iğne/köpük tedavisi) gibi yöntemler kullanılabilir.
Kaşıntı Dışında Varisin Başka Belirtileri Var mı?
Evet, varisli kişilerde kaşıntı genellikle tek başına olmaz. Bacaklarda künt bir ağrı veya sızlama, ağırlık hissi, özellikle akşama doğru artan şişlik, gece krampları, cilt yüzeyinde belirginleşen mor veya mavi damarlar, cilt renginde değişiklikler (kızarıklık, kahverengileşme) gibi başka belirtiler de sıkça görülür. Bu belirtilerin birkaçı bir aradaysa, şikayetlerinizin kaynağının varisler olma ihtimali yüksektir.
Kaşıntılı Varisler Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Kaşıntılı varisler ve altta yatan venöz yetmezlik tedavi edilmezse durum ilerleyebilir ve ciddi sorunlar ortaya çıkabilir. En önemli risk, özellikle ayak bileği çevresinde açılan ve iyileşmesi çok zor olan yaralar yani venöz ülserlerdir. Ayrıca ciltte kalıcı renk değişiklikleri, sertleşme ve kalınlaşma (lipodermatoskleroz) gelişebilir. Cildin bariyeri bozulduğu için enfeksiyon riski (selülit) artar. Nadiren de olsa varisli damarlarda pıhtı (tromboflebit) oluşabilir veya ani kanamalar görülebilir.
Prof. Dr. Uğur Özkan, 1975 yılında Adana’da doğmuş ve 1998 yılında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olmuştur. Aynı üniversitede Radyoloji Anabilim Dalı’nda uzmanlık eğitimini tamamladıktan sonra, 2004 yılında Başkent Üniversitesi Adana Hastanesi Girişimsel Radyoloji Bölümü’nde görev almıştır. 2010 yılında doçent, 2022 yılında profesör unvanını alan Dr. Özkan, Ocak 2025 itibarıyla Özel Medline Adana Hastanesi’nde hastalarına hizmet vermektedir.
Prof. Dr. Özkan, girişimsel radyoloji alanında geniş klinik deneyime sahip olup, damar hastalıklarının tanı ve tedavisi, varis ve venöz yetmezlik, arteriyel tıkanıklıklar, venöz trombozlar ve tümörlerin ameliyatsız tedavileri (TARE, TAKE, RFA, MWA, kriyoablasyon) konularında uzmanlaşmıştır. Modern görüntüleme teknikleriyle hastalarına minimal invaziv, güvenli ve etkili çözümler sunmaktadır.
